جلسات مناجات وادعیه خوانی

جلسات مناجات وادعیه خوانی
به این مطلب امتیاز دهید

 

مجالس مناجات و ادعيه و زيارات

 

يكي از باحلاوت ترين بخشهاي مداحي خواندن مناجات و ادعيه و زيارات است كه معمولا به دو روش برگزار مي گردد.

 

روشهاي خواندن ادعيه و زيارات

الف)سنتی

ب)نو

 

الف)سنتی

در اين روش زمان محدودي براي برنامه در نظر گرفته مي شود ،

از جهت سبكي يك نظام كلي منسجمي وجود دارد

و تفسير عبارات دعا و زيارت و روضه خوانی ، در بخشهاي مشخصي صورت مي گيرد.

معمولاً اين روش در محافلي كاربرد دارد كه مداح مستمع ثابت و اهل فن ندارد.

 

ب)نو :

در اين روش زمان برنامه نامحدود است ،

از جهت سبكي يك نظام كلي منسجمي وجود ندارد و گريزهاي سبكي مختلفي به تناسب مجلس صورت مي گيرد

و عبارات دعا و زيارت ، در هر بخش ممكن است تفسير شود.

معمولاً اين روش درمحافلي كاربرد دارد كه مداح مستمع ثابت و اهل فن دارد.

 

  • شروع از روش سنتی

توصيه مي كنيم ذاكرين اهل بيت (ع) ابتدا به فراگيري روش سنتی خواندن ادعيه و زيارات بپردازند ؛ چراكه اكثر محافل شرايط محافل سنتی را دارند و علاوه بر اين خواندن ادعيه و زيارات به روش نو نياز به تجربه ، علم و تبحري است كه كسب آن گذشت زمان را مي طلبد.

 

  • توجه به الگو

براي فراگيري روش خواندن ادعيه و زيارات ، الگويي سنتی از خواندن اساتيدي چون: حاج ماشاء الله عابدي ، حاج مرتضي طاهري ، حاج مهدي سماواتي و… انتخاب كنيد و با رعايت الگوي تمرين ، سبك و تلفظ صحيح ادعيه و زيارات را به خاطر بسپاريد.

 

  • تفسير

براي تفسير و توضيح ادعيه و زيارات حين خواندن ، ابتدا از جملات و تفسير و توضيح اساتيد كه در الگوها بيان كرده­اند استفاده كنيد، سپس به سراغ كتب تفسيري ادعيه و زيارت رفته و مطالب مناسب را در الگوهاي سبكي فرا گرفته از اساتيد ـ قرار دهيد تا به مرور زمان خودتان صاحب سبك و روش تفسيري ادعيه و زيارات شويد.

براي فراگيري خواندن ادعيه و زيارات به روش نو ، حتماً پس از تبحر در روش سنتی اقدام كنيد و الا دچار عدم انسجام سبكي خواهيد شد. پس از يادگيري كامل روش سنتی به عنوان الگو از روش خواندن ادعيه و زيارات اساتيدي چون حاج منصور ارضي، حاج سعيد حداديان ، حاج محمد طاهري و حاج محمود كريمي استفاده نماييد.

 

چهارچوب كلي محافل مناجات و ادعيه و زيارات

  1. ذكر صلوات و دعاي فرج
  2. توسل به امام زمان(عج)
  3. متن دعا و مناجات
  4. ذكر مصيبت
  5. دعا و مناجات پايان مجلس

 

  1. ذكر صلوات و دعاي فرج

مجالس دعا و مناجات ، با ذكر سه صلوات كه پس از هر صلوات ، مستمع آن را تكرار مي نمايد، آغاز مي گردد. و پس از آن دعاي فرج قرائت مي شود.

 

  1. توسل به امام زمان(عج)

توسل به امام زمان(عج) با خواندن اشعار مرتبط ، در محافل دعا و مناجات معمول است ، در اين بخش همواره به مستمع ذكر يابن الحسن دم داده مي شود و در پايان هم به ذكر مصيبت مرتبط با مناسبت اشاره اي مي شود.

 

  1. متن دعا و مناجات

پس از توسل ، با اشاره و ياد از شهدا ، امام شهيدان و گذشتگان متن دعا و يا زيارت آغاز مي شود. در خواندن اين بخش به نكاتي بايد توجه داشت:

  • تسلط بر متن دعا و زيارت و صحيح خواندن دعا

متن دعا و زيارت ، بايستي آنقدر براي مداح تكرار شده باشد كه خواننده از جهت لفظي و معنايي دچار اشكال نشود.

تلفظ و اعراب صحيح هنگام خواندن ادعيه و زيارات بسيار مهم است ؛ چه بسا با تغيير يك اعراب يا يك تلفظ معناي دعا تغيير يابد.

  • دريافت معناي صحيح و ترجمه ساده

مداح بايد به معني صحيح كلمات دعا واقف باشد چه از جهت ترجمه و چه از جهت تفسير و شرح و توضيح.

بايد عبارتهايي كه براي مستمع قابل درك نيست با بياني ساده شرح و تفسير شود.

  • لحن ملايم و مناجاتي

از جهت صوتي و سبكي بهتر است كه ادعيه و زيارات را با لحني ملايم و عاطفي خوانده و از فرياد زدن و بلند خواندن پرهيز شود، چرا كه در دعا و مناجات، تضرع و خشوع شرط است، البته تناسب سبك و محتوا بايد رعايت شود و اگر واقعا فرازي داراي محتوايي حماسي است با لحن حماسي بيان شود.

  • عدم خواندن شعر و روضه طولانی در ميان دعا

به طور كلي فاصله انداختن طولاني بين اجزاي دعا مناسب به نظر نمي رسد و اصالت آن را از بين مي برد به همين جهت حتي المقدور خواندن شعر و روضه و مخصوصا سينه زني را به ابتدا و انتهاي ادعيه و زيارات منحصر كنيد.

  • عدم افزودن عبارت به ادعيه و زيارات

از اضافه كردن عبارت به ادعيه و زيارات به قصد ورود جدا بپرهيزيد، زيرا كه از جهت شرعي داراي اشكال است، اما به قصد رجا اگر بعضي از عبارات دعا و زيارت تكرار شود ، اشكال ندارد. البته بعضي از اضافاتي كه توسط افراد ـ اگر چه به قصد رجاء ـ به ادعيه و زيارات صورت مي­گيرد، حالت نامأنوس و نامناسب دارد ، از آنها نيز بايد پرهيز كرد. رواياتي وجود دارد كه حتي سفارش شده است كلمه­اي و يا ضميري به ادعيه و زيارات اضافه نشود.

  • خواندن دعا در حد پذيرش مستمع

اگرچه بهتر است دعا كامل خوانده شود اما لازم نيست كه حتما يك دعا و يا زيارت در هر شرايط و حتي زماني كه مستمع پذيرش ندارد به طور كامل خوانده شود بلكه بهتر است به مقتضاي حال و به حدي كه مستمع آمادگي دارد فرازهايي از دعا را بخوانيد سپس مجلس را به اتمام برسانيد.

 

  1. ذكر مصيبت

خوب است در اواخر دعا ـ با توجه به عبارتي مرتبط از دعا و يا زيارت ـ يك گريزي به روضه صورت بگيرد ؛ البته در صورتيكه قرار است روضه كامل و طولاني بخوانيد و يا برنامه سينه زني داشته باشيد حتما پس از اتمام دعا اين كار را انجام دهيد.

 

  1. دعا و مناجات پايان مجلس

در بعضي از محافل كه روضه بين دعا خوانده مي شود ؛ ديگر پس از پايان دعا و زيارت ، دعاي ديگري صورت نمي گيرد . اما در محافلي كه برنامه روضه و سينه زني پس از دعا برگزار مي گردد به روش مذكور در بخش محافل روضه ، دعا و مناجات پاياني برگزار مي گردد.

 

درباره ی صادق ابراهیمی پور

مداح،مدرس و محقق علوم و فنون مداحی اهل بیت علیهم السلام با 10 سال سابقه تدریس در شهرهای مختلف کشور... تدریس تخصصی تکنیک های صداسازی ، تدریس مهارت ها ،شیوه ها و جلوه های مداحی، روش های سبکسازی و ملودی سازی در مداحی ، ابداع روش های زودبازده تدریس و... از عمده فعالیت های ایشان در زمینه آموزش مهارت های مداحی می باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *